VỀ QUÊ, LÊN NÚI….

Tôi thích  khái niệm “ Nhiếp ảnh là lưu giữ những khoảnh khắc, những ‘“ lát cắt thời gian”’ trong dòng chảy của cuộc sống”, nên lúc rãnh rổi ngồi tìm lại những “ lát cắt” trong những hành trình LANG THANG của mình vậy. Quê tôi – Phan rang – Tháp Chàm người ta thường hay nói về biển về những cơn hạn hán đói nước quanh năm về những cơn gió bấc thổi mạnh đến kinh người vào mùa đông lạnh giá..Thế nhưng ít ai để ý, xứ này này cũng có núi non cao vun vút, có đồng bào dân tộc thiểu số muôn đời bám chặt vào núi để mưu sinh. Thế nên có một dịp tôi đã: VỀ QUÊ, LÊN NÚI. 

           Huyện Ninh Sơn, Bác Ái là 2 huyện vùng cao của tỉnh Ninh Thuận. Ngoài người kinh, đa phần người dân tộc Raglai, K’ho sinh sống trên những triền núi cao. Nhiều nhất vẫn là người Raglai. Theo bách khoa toàn thư mở Wikipedia. Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2009, người Raglai ở Việt Nam có dân số 122.245 người, có mặt tại 18 trên tổng số 63 tỉnh, thành phố. Người Raglai cư trú tập trung tại các tỉnh: Ninh Thuận (58.911 người, chiếm 48,2% tổng số người Raglai tại Việt Nam), Khánh Hòa (45.915 người, chiếm 37,6% tổng số người Raglai tại Việt Nam), Bình Thuận (15.440 người) và Lâm Đồng (1.517 người)

               Trước đây dân tộc Raglai sống du canh bằng nương rẫy. Trên rẫy thường trồng lúa ngô... Hiện nay họ làm cả ruộng nước. Săn bắn, hái lượm và các nghề thủ công (chủ yếu là nghề rèn và đan lát) giữ vai trò quan trọng trong mỗi gia đình.Người Raglai sống thành từng buôn làng trên khu đất cao, bằng phẳng và gần nguồn nước. Mỗi buông làng thường gồm vài chục nóc nhà của một dòng họ. Số thành viên trong nhà thường gồm bố, mẹ và các con chưa lập gia đình. Đứng đầu là trưởng làng thường đó là người có công khai phá đất đầu tiên. Trưởng làng có trách nhiệm làm lễ cúng trời đất khi bị hạn hán nặng. Già làng là người có uy tín nhất dòng họ.

                  Người Raglai có những trường ca, truyện thần thoại, truyện cổ tích mang giá trị lịch sử, nghệ thuật và có tính giáo dục sâu sắc.Hình thức hát đối đáp khá phổ biến trong sinh hoạt văn nghệ. Nhạc cụ của người Ra Glai gồm nhiều loại, ngoài chiêng, cồng còn có đàn bầu, kèn môi, đàn ống tre...Hàng năm sau mùa thu hoạch, cả làng hội tụ thịt trâu, bò, lợn để cúng Giàng và ăn mừng lúa mới.

                          Lang thang để chụp ảnh được hình ảnh sinh hoạt của người Raglai không dễ dàng gì vì phải đi vào mùa khô hanh thiếu nước ngọt vì mùa mưa các con suối bị nước ngập phủ lấp đường đi. Cho nên để có được vài tấm ảnh dùng trong bộ sưu tập “ Về quê, lên núi” quả thật …phải đổ mồ hôi.