Chủ Nhật, 24 tháng 6, 2018

PHAN RANG, MÙA HẠ THÁNG 6




                        Mùa hè luôn đi theo khí trời nóng nực. Mà khí trời nóng nực thường kèm theo tâm lí con người không ổn định bức rức khó chịu. Cả  đất nước Việt Nam này mấy ngày hôm nay đều như thế. Nhưng nếu ở tỉnh Ninh Thuận quê hương sinh thành của tôi lúc này thì sẽ thấy sự khốc liệt của xứ hạn mà người ta thường gán cho nó tên: xứ sa mạc hóa trong lòng Việt Nam. Nó đang nóng khủng khiếp. Ấy thế mà mấy ngày nay mấy ông Nghệ sĩ nhiếp ảnh cùng nghề với tôi lại tự nguyện dồn về đây để họp hành chứ lị. Tui dự đoán nhiều ý kiến sẽ xì xào “ nóng bỏ mẹ mà về đây họp làm gì?” khà khà…

                            Thật ra ý tường cảm xúc “ Phan rang, mùa hạ tháng 6” của tôi chỉ xuất hiện cách đây ít phút bởi tôi tâm nguyện lúc này không nói và viết gì thêm nhiều về nhiếp ảnh trong chuyện hội hè nhưng  tối qua khi xem tin tức lung tung trên mạng xã hội có cụm từ “ Tin nong nhat:kế toán trưởng hội nghệ sỹ nhiep ảnh vietj nam bị bắt tại sân bay nội bài do láy điện thoại người khac” và được chia sẻ lung tung trên phây….tôi mới thật sự thấy rằng nên viết một tí gì đó bởi…ĐAU, vì tôi là một hội viên mà phải đọc những tin tức kiểu “ thối” như thế này. Họ cùng 1 hội đi họp, đi cùng 1 chuyến bay, cùng chứng kiến sự kiện đúng sai chưa biết chờ kết luận của cơ quan chức năng công bố thì lại  nhanh nhẹn “ tố” cho thế giới biết sự kiện 1 người : cùng hội, cùng thuyền này là hành động gì ( Nhiều lần ra Hà Nội, đến nay tôi vẫn chưa biết kế toàn trưởng Hội…là ai?)…Tôi luôn đánh giá thấp kiểu thông tin này… 

                    Trở lại “ Phan rang, mùa hạ tháng 6”  với những câu chuyện hội hè. Tôi đã đọc khá nhiều ý kiến về Hội từ gmail chính thức, đến thông tin trên phây, rồi những câu chuyện phiếm bên tách trà…bàn về những vụ việc, những kiến nghị , ý kiến đóng góp.v.v.  tự dựng một lần nữa thấy buồn cho “ kiếp “ hội hè thời nay. Tôi nhớ hình như trong Điều lệ cũng như các tiêu chí khi Nhà nước thành lập các Hội nói chung và Nhiếp ảnh nói riêng (theo luật hội mới nhất) là nhằm phát huy khả năng sáng tạo của giới văn nghệ sĩ cũng như nhằm trở thành một trung tâm đoàn kết và xây dựng một lưc lượng văn nghệ sĩ có trình độ cao , thu hút đội ngũ nhiếp ảnh trẻ….nhằm phát huy bản sắc nền văn hóa Việt Nam có tryền thống lâu đời….Rất tuyệt cho mục tiêu này và bao nhiều năm qua dù cắt giảm rất nhiều chi tiêu do khủng hoảng ngân sách nhưng  Nhà nước đã bỏ tiền ra không ít cho các Hội để thực hiện mục tiêu này.Quá ưu tiên! Thế nhưng nhiều năm liền, nhất là những năm gần đây Hội Nhiếp ảnh làm được gì ở mục tiêu trên….Tôi đọc những ý kiến tố cáo, khiếu nại chỉ xoay quanh các vần đề : Các giải thi ảnh; u ám trong công tác chi tiêu tiền bạc, quan hệ đồng nghiệp trong cơ quan văn phòng hội  và bộ phận lãnh đạo trong Hội nhiếp ảnh như Ban chấp hành, ban kiểm tra, hội đồng nghệ thuật, lí luận phê bình là HẾT. Như vậy so với mục tiêu mà Nhà nước thành lập Hội đặt ra thì …đã làm được gì?

         Từ câu chuyện cuộc “ Tuyển chọn ảnh xuất sắc cho 30 năm nhiếp ảnh đồng hành cùng dân tộc” với những vụ lùm xùm xoay quanh các bức ảnh của ông Chủ tịch Hội Nhiếp ảnh tôi có những cảm xúc riêng:

-       Sự tắc trách chủ quan và tham lam của ông chủ tích hội với tư cách là người đứng đầu khi xây dựng một quy chế chấm ảnh kì cục  được thông qua.
-       Sự ba phải, a dua của một Ban chấp hành khi bằng mặt mà không bằng lòng và không đoàn kết khi thể hiện thái độ: Họp thì nín ra ngoài thì nói và tạo bè, tạo cánh gây mất đoàn kết trong hội..
-       Một Hội đồng Nghệ thuật không đứng trên quan điểm của Nhà nước yêu cầu : tìm kiếm những tác phẩm xuất sắc cho nền nhiếp ảnh nghệ thuật nước nhà mà chọn theo lối mòn, ảnh giả và nghe nói xây dựng một “ lợi ích nhóm” trong các Ban giám khảo.
-       Một Ban lí luận phê bình yếu kém, viết không ra nổi định đướng Ảnh nghệ thuật Việt Nam là gì, trong đó có nhiều nhà lí luận được bầu vào để đi họp và lên Phây.
-       Một ban kiểm tra thiếu năng lực, không “ rào chắn” được những tình trạng ở trên và để kéo dài nhiều năm
-       Một cơ quan Văn phòng Hội chia rẻ, mất đoàn kết và hiện tượng “ cá nhân chủ nghĩa” thích nổi tiếng và gây hổn loạn trong Hội hiện nay. Tôi tham gia Hội cũng đã lâu và được biết thật sự Nhà nước chi cho Hội cũng chẳng là gì so với các đơn vị khác nhưng nhiều nhiệm kì liên công tác chi tiêu luôn bị tố cáo là mờ mờ ảo ảo không thích minh bạch thì thât là….đáng trách.
Nhiều vị cứ xưng danh “ tôi là cán bộ, đảng viên” để mà “ hù” thiên hạ. Xin lỗi ai cũng biết nhiều “ cán bộ , Đảng viên” cấp cao đã vào LÒ rồi nhen.
NHƯ ĐÃ NÓI, TÔI KHÔNG CÓ Ý ĐỊNH “ VẠCH ÁO CHO NGƯỜI TA XEM LƯNG”, NHƯNG THÚ THẬT, CÀNG ĐỌC NHỮNG THÔNG TIN CỦA CÁC VỊ “ QUAN CHỨC HỘI” TÔI KHÔNG NHỊN ĐƯỢC. NỀN NHIẾP ẢNH NGHỆ THUẬT VIỆT NAM SẼ ĐI VỀ ĐÂU KHI TÌNH TRẠNG NÀY KÉO DÀI. HIX

Mùa hạ , tháng 6 quê tôi Phan Rang luôn NÓNG NHƯ RANG mà!
______________________________________________________

Phan Rang - Tháp Chàm là thành ph tnh l ca tnh Ninh Thun. S sách có ghi li rng vùng đt này tng là kinh đô Panduranga ca Vương quc Champa c. Phan rang còn được biết là mt th xã c xưa nht vì được thành lp theo đo d ca vua Khi Đnh ban hành ngày 4 tháng 8 năm 1917, tc đã 95 năm..Đa hình Phan Rang có nhiu rng núi bao quanh phía Bc, phía Nam, phía Tây khiến cho gió mùa Đông-Bc và gió mùa Tây-Nam là nhng gió đem mưa ti b ngăn cn li trước khi thi đến Phan Rang. Các rng núi trc quanh Phan Rang đu phn chiếu li nhit vào gia lòng đng bng nên khí hu nóng. Đ m trung bình hàng năm chng 80% vào các tháng khô khan nht là t tháng 1 đến tháng 3 dương lch. Vào các tháng này, gió thi rt mnh. Vì đc đim này mà dân đa phương thường ví von "Gió như Phang, Nng như Rang".


Nh nng và gió mang đc đim khí hu sa mc nên Phan Rang có nhng món l. Ví d nơi này trng tt cây nho, hành, ti. nuôi được con cu. Khc nghit ca thi tiết đã to nên cho vùng đt này nhiu thng cnh đp như rng khô hn Núi Chúa, vnh Vĩnh Hy, đi cát Nam Cương…Tôi ngh, chính nhng khó nhc, gian nan ca cuc sng nên đã to nên tính cách chu đng, chu khó ca con người Phan Rang. Tôi ngh vy!
























Thứ Ba, 19 tháng 6, 2018

NHIẾP ẢNH, CON ĐƯỜNG TÔI ĐÃ CHỌN…

Tác giả bức ảnh : HOÀNG ĐÌNH DANH


               Giữa cái ánh nắng của xứ cực Nam trung bộ, tôi vẫn có thói quen lang thang tìm kiếm cái gì đó để chụp, ghi chép lại bằng ảnh – một thói quen đã đi theo tôi suốt hành trình mấy mươi năm. Và ở cái tuổi 60 tôi muốn viết cái gì đó về đời mình với những câu chuyện báo chí  và nhiếp ảnh vậy. Sau một thời dài miên man tôi tiến tới quyết định viết về: NHIẾP ẢNH, CON ĐƯỜNG TÔI ĐÃ CHỌN….

                Tôi chọn nhiếp ảnh để viết về đời mình vì nó là bộ môn đã gắn liền với tôi từ nhỏ. khi lọ mọ với chiếc máy ảnh đầu tiên trong đời PEN 72 của gia đình để chụp cảnh chung quanh nhà trong thập niên 1970. Tôi chọn nhiếp ảnh vì nó gắn liền với nghề báo mà tôi đã theo đuổi suốt 34 năm liên tục để chớp lấy những khoảnh khắc những sự kiện xãy ra trong đời sống con người chung quanh tôi để làm chứng tích lịch sử cho riêng mình. Tôi chọn nhiếp ảnh vì nó là một nghề mà gia đình tôi mưu sinh, kiếm tiền nuôi dạy con cái nên người. Tôi chọn nhiếp ảnh bởi nó đã cho tôi những nhiều bức ảnh nghệ thuật trong đời để chiêm nghiệm, trưng bày cho công chúng xem, rồi thi cử, đoạt giải, có tước hiệu và sau cùng là làm sách ảnh để công bố về đời nhiếp ảnh của tôi. Sau cùng là nhiếp ảnh đã cho tôi một cuộc đời độc đáo là những chuyến đi xa, quan sát  quê hương đất nước , tìm kiếm những khoảnh khắc đẹp trong cuộc đời. Sau cùng nhiếp ảnh đã cho tôi có nhiều bạn bè bạn bè xung quanh những câu chuyện đời, chuyện báo chí, chuyện ảnh nghệ thuật…nhiều người bạn tâm giao chơi với nhau suốt cả mấy mươi năm cho đến nay tuổi 60 vẫn còn khắng khít…Nhiếp ảnh là thế đó nên tôi phải chọn và viết vậy.
Daguerre  (Pháp)

                    Cho đến ngày nay, bộ môn nhiếp ảnh chẳng còn “ hiếm” như trước đây. Những chiếc điện thoại di động thông minh đã biến mọi người trên thế giới này trở thành những nhà nhiếp ảnh. Họ có mặt mọi lúc mọi nơi. Nhiều người đặt vấn đề nhiếp ảnh đã trở thành một công cụ tầm thường rồi vì ai cũng làm được và ai cũng chớp được vì tất cả đều tự động. Người ta phần nào đã áp dụng trí thông minh nhân tạo vào nhiếp ảnh nên chụp ra được 1 bức ảnh, thậm chí 1 tác phảm ảnh nghệ thuật đều bình thường hoặc tầm thường. Nhưng tôi nghĩ khác từ khi Daguerre  (Pháp) công bố trước công chúng  năm 1839 thì ngày từ thời đó một bức ảnh chụp sẽ mang đến cho chúng ta tin tức về giáo dục thời sự và quảng cáo và  bức ảnh chụp làm cho chúng ta hồi ức lại quá khứ một cách sinh động ( wikipedia). Và cho đến ngày nay theo tôi  đặc tính quan trọng nhất của nhiếp ảnh vẫn là ghi chép lịch sữ một cách trung thật nhất. Không có một bộ môn nào thay thế được tính chất đặc biệt này của nhiếp ảnh dù thời đại bây giờ nhiếp ảnh đã biến tướng đa dạng với phong phú các thể loại chơi đi chăng nữa. Nói một cách khác những khoảnh khắc bấm máy luôn luôn có giá trị thực tiển đối với nhân loại mà không thể bôi xóa được. Tôi mê nhiếp ảnh từ đặc tính này.

                   “ NHIẾP ẢNH, CON ĐƯỜNG TÔI ĐÃ CHỌN” là một chuyên đề xuyên suốt của tôi được thể hiện trên Blog LANG THANG (https://thanhlab24.blogspot.com/) theo cách kể chuyện đời, kể chuyện ảnh…Nghề viết báo và chiếc máy ảnh đã theo tôi cả một chặng đường dài do đó tôi đã có dịp lao vào các sự kiện trong đời sống xã hội, đời sống mưu sinh của con người…Những bức ảnh cháy nhà ở làng chài phường Lạc Đạo, Phan Thiết, bắt voi dữ giết người ở Tánh Linh; biển xâm thực ở Đức Long; rồi biến đổi khí hậu ở Nam bộ; mùa nước nổi Phương Nam; Tây nguyên mùa hạn hán;  phố cổ Hà Nội; lang thang Tây Bắc.v.v…là những bộ sưu tập ảnh mà tôi đã bỏ ra hàng mấy mươi năm bấm máy nay may mắn vẫn còn là những bộ sưu tập lưu trử đáng giá trong đời ảnh của tôi. “ Nhiếp ảnh, con đường tôi đã chọn” là một trải nghiệm của tôi về khía cạnh khác về nhiếp ảnh. Đó là chuyện hội hè, những tổ chức mà tôi đã từng tham gia thành lập, sinh hoạt, xây dựng và có nhiều bạn bè. Tôi có nhiều cung bật thăng trầm về hội hè thích thú , hưng phấn với những thành công với nó, vui cùng bạn bè khi có những tác phẩm nhiếp ảnh đẹp, có giải, có danh…Nhưng  rồi  tôi lại phát hiện nhiếp ảnh cũng như các lĩnh vực xã hội khác  các tệ nạn bắt đầu xuất hiện khi đạo đức xã hội có vấn đề. Nhiếp ảnh một lĩnh vực tôi yêu thích vì tính trung thực của nó đã xuất hiện các xu hướng thực dụng, không trung thực, mua danh, mua giải ….Đồng tiền thời kinh tế thị trường đã tấn công vào lĩnh vực văn hóa nghệ nói chung  và nhiếp ảnh nói riêng. Sự suy đồi nhân cách con người của nhiều “ nghệ sĩ” là có thật…. Nghề báo đã giúp tôi nhìn tương đối rõ những “ căn bệnh “ này…
               Những câu chuyện dài dài và lớp lớp diễn ra như thế  trong đời nên tôi cứ viết ngẩu hứng, không bố cục, không kế hoạch,  không quy định thời gian..đụng đâu viết đó miễn là những câu chuyện tôi nêu là sự thật theo cách của tôi, có hình ảnh minh họa vậy.Mục tiêu  “ NHIẾP ẢNH, CON ĐƯỜNG TÔI ĐÃ CHỌN” chí ít là tôi trả lời được nhiều câu hỏi của chính tôi vậy. Và viết cho nó “ SƯỚNG” cái đã kha kha….

Tháng 6 năm 2018

Tác giả bức ảnh : NGUYỄN VŨ THÀNH ĐẠT

Tác giả bức ảnh : NGUYỄN THANH

Design : BẢO TRÂM

Tác giả bức anh : ĐỨC NGUYỄN

Thứ Bảy, 16 tháng 6, 2018

ĐI TÌM...XE NGỰA


Lóc cóc, lóc cóc…

Vó ngựa vẹt mòn thời gian

Sáng bóng mặt đá ngày lầm lũi
 
Tiếng lóc cóc thức đêm cổ tích

 Trang sách ố vàng ngày xửa, ngày xưa…”  
                        ( Thơ Trần HoàngVy)



                   Hồi còn nhỏ, xứ Tháp Chàm quê tôi nằm cách tỉnh lỵ Phan Rang chỉ vọn vẹn gần 5km, nhưng thật là dài. Dài bởi lẻ, đi xe ngựa là phương tiện rẻ tiện nhất nhưng lại…lóc cóc, lóc cóc. Xe ngựa ở quê tôi có tới 2 tầng, 1 tầng chở người, tầng trên chở hành lý giống như xe chở khách bây giờ. Thật ra những chuyến xe ngựa chạy đoạn Phan Rang – Tháp Chàm và một số nơi chính là để chở cá từ bến cảng Đông Hải đì về vùng nông thôn là chính. Tôi còn nhờ có những lúc xe chở quá nặng, người ngồi trên xe nhấp nhỏm khi xe chạy mặc dù cho anh nài ngựa la hét u xùm, con ngựa “ mất lái” chạy phang vô những căn nhà bên đường. Cả xe hoảng hốt vừa hét vừa cười…Hình ảnh này là tôi nhớ mãi, nhớ mãi…



Lớn lên tiếng vó ngựa lóc cóc theo tôi cùng năm tháng, lúc mặn , lúc nhạt. Có đôi khi bận bịu việc mưu sinh mà tôi quên bẳn đi những âm thanh nhiều  cảm xúc này. Thập niên 1980, khi công tác có dịp về quê tôi vẫn cố tìm những chiếc xe ngựa để đi lại đoạn này nhằm tìm lại cảm giác xưa. Thú thật cũng thực hiện được vài chuyến rồi… thưa dần. Nghề kinh doanh bằng xe ngựa dần dần bị nếp sống đô thị “ giết “ chết. Có người còn xem nó như là “ hung thần” dễ gây ra tai nạn. Tôi lại nghỉ khác đi. Xe ngựa, giống như một bài thơ,một câu hát, một tác phẩm đẹp về mỹ thuật, về nhiếp ảnh trong cuộc sống của con người. Tại sao người ta không nghỉ một chút về vai trò lịch sử của nó nhỉ….






Phan Thiết, một đô thị du lịch, khách Tây, khách Ta ồn ào náo nhiệt , nhất là trong mùa du lịch. Nhưng có ai biết rằng nơi này cùng còn có những chiếc xe ngựa chạy ven thành phố. Hình như đâu còn 5-6 chiếc gì đó. Xe ngựa ở nơi này khác quê tôi. Nhỏ, gọn hơn nhưng cũng chạy nhanh như…xe đạp. Sáng sáng tôi lại cùng chiếc máy ảnh “ cóc” lặng lẻ tìm kiếm hình ảnh những chiếc xe như “ lóc ,cóc, lóc cóc” để nhớ lại chuyện ngày xưa, nhưng không xưa lắm…..


“..Leng keng mờ sáng
Lóc cóc chiều về
Nhạt nhòa ký ức
Những xe ngựa quê….”

( thơ của Hoàng Đình Huy Quan trong bài” Những xe ngựa quê”)









Thứ Năm, 14 tháng 6, 2018

NHỮNG Ô MUỐI CUỐI CÙNG Ở PHAN THIẾT….




Tôi viết vài dòng về câu chuyện hạt muối ở xứ này và ông Năm Thuận, người xem như  làm muối cuối cùng ở một xứ ngày xưa từng là ….VỰA MUỐI.

Tôi đã từng gặp vài cụ ông một thời được mệnh danh là “ Hàm Hộ” ở xứ này nói rằng: Sở dĩ nước mắn Phan Thiết thơm ngon và nổi tiếng lẩy lừng trong và ngoài nước , ngoài con cá ra còn do chất lượng của những hạt muối sản xuất tại vùng ngoại ô xứ này.







 Quả thật, khi tôi bước chân đến lập nghiệp ở xứ này, vùng ngoại ô phía bắc thị xã lúc đó là những cánh đồng muối bạt ngàn nằm ngay dưới chân cầu Sở Muối…Thời bắt đầu mê ảnh của tôi cách đây hơn 20 năm, có lẻ ngày nào tôi cũng đạp xe vác máy ảnh ra vùng này….





Thời thế thay đổi,người ta chả cần những hạt muối mặn lời lãi chả bao nhiều để rồi phá bỏ nó thay thế bằng những khu đô thị đẹp ngút trời và những cánh đồng muối tôi mê năm nào trở thành dĩ vãng....



Năm ngoái, tôi ra nhà  ông Năm Thuận quá  xin phép cho chụp ảnh thu hoạch muối cách xa ở khu vực câu Bến Lội ngày xưa. Gia đình ông có lẻ là những người duy nhất ở xứ này còn sản xuất muối. Chỉ nhìn những ô muối tẻo tèo teo của gia đình ông cũng thấy tội nghiệp cho hạt Muối rồi. Ông nói: “ Chỉ ráng được năm nào hay năm đó anh ơi!. Dự án phát triển đô thị của Rạng Đông đã đến chân nhà tui rồi…”.Tiếc….

Thứ Sáu, 8 tháng 6, 2018

MŨI NÉ THỜI… TI TAN

Mỏ khai thác TI TAN ở Mũi Né

                          Mấy hôm nay thởi sự VTV liên tục lên tiếng về vấn nạn Ti Tan khai thác lậu ở Mũi Né, Phan Thiết Bình Thuận. Xem mà thấy bức rứt trong lòng bởi tôi là một trong những người căm ghét nhất vấn nạn Ti Tan không phải bây giờ mà từ nhiều năm trước đây với tư cách là một nhà nhiếp ảnh kiêm trưởng Phân xã TTXVN tại tỉnh Bình Thuận.  Những câu chuyện Ti tan xứ này dần dần lộ ra trong hồi ức của tôi dù đã nghỉ hưu. Mũi Né – một vùng đất rất đẹp đẽ ai cũng biết nhất là giới nhiếp ảnh trong và ngoài nước. Những đồi cát trắng và vàng trùng trùng điệp điệp nối liền nhau  nhấp nhô tạo nên một khung cảnh huyền thoại, những bờ biển đẹp, những làng chài với bà con ngư dân hiền lành và mang đậm bản sắc miền biển.v.v… Thế nhưng thời thế thay đổi  sau vài thập niên phát triển, Mũi Né trở thành một cái “ Thủ đô Resort” và hàng trăm khu du lịch đẳng cấp xuất hiện…Tất nhiên kèm theo nó là sự  mất đi của một vùng đất hoang sơ, đẹp quyến rũ chỉ dành cho nhiếp ảnh. Vì chúng ta cũng đã biết du lịch và môi trường sẽ khó ở chung một ngôi nhà.

                              Thế nhưng, một cơn đại họa khác đã  đè nặng lên mảnh đất Mũi Né ven biển vốn hiền hòa này đó là : TI TAN. Chẳng qua đó là những hạt cát đen li ti chen lẫn trong cát mà ai đã từng đi tắm biển đều thấy trên suốt dọc vùng biển miển Trung. Cừ tưởng là những hạt than đen hiền lành té ra người ta gọi nó là TI TAN . Mà Titan được biết dùng trong các hợp kim cứng và nhẹ (đặc biệt là với sắt và nhôm) được ứng dụng trong các động cơ phản lực, tên lửa hành trình, và phi thuyền), quân đội, quy trình công nghiệp (hóa học và hóa dầu, nhà máy lọc nước biển, tủy răng, và giấy), hệ tự động, thực phẩm nông nghiệp, bộ phận giả trong y học, cấy chỉnh hình, nha khoa, thiết bị nội nha, đồ thể thao, cấy răng giả, trang sức, điện thoại di động, và các ứng dụng khác….Đây là một chất mà ông bạn vàng Phương Bắc đang thèm khát…Thế là  cách đây khoảng 10 năm, Mũi Né được hàng loạt doanh nhân từ phương Bắc kéo vào đất Mũi Né. Họ được phép đào bớt tung tất cả các vùng đất đẹp ở ven biển kể cả trong các dự án khu du lịch đang hoàn thành. Du lịch đang là mũi nhọn của sự phát triển của tình Bình Thuận đành phải xếp xó ưu tiên dành cho chất TI TAN. Hàng trăm các máy khoan đào ti tan được phép đào bới tất cả những nơi mà ho nghi là có Ti Tan để bán ra Phương Bắc. Cả một vùng đất tan hoang, môi trường bị phá hoại, đời sống một số vùng dân cư bị ảnh hưởng nặng nề mặc dù các nhà khoa học cảnh báo những hiểm họa về môi trường do bùn đỏ  từ các hồ chứa gây ra cho con người nhưng họ bất chấp. Tôi còn nhớ báo chí dịa phương và trung ương đều cảnh báo và phản ánh tình trạng khai thác ti tan bừa bãi từ suốt dãi đất dọc từ Bàu Trắng đến tận Tiến thành kéo dài hàng chục km, trong đó là Mũi Né nhưng không ăn thua vì lợi nhuận của hoạt chất này quá khũng. Nghe nói nhiều cán bộ tài nguyên môi trường đã giàu lên khi đồng lõa với nạn khai thác Ti Tan. Và, thế rồi cái gì đến nó cũng phải đến. Rạng sáng 16-6, hồ chứa nước khai thác titan của Công ty Tân Quang Cường (xã Thuận Quý, huyện Hàm Thuận Nam, Bình Thuận) bất ngờ vỡ khiến một lượng lớn bùn đỏ tràn ra ngoài gây hiểm họa cho môi trường.Trước đó năm 2013 đã có vụ vỡ hồ chứa bùn thải titan tại Công ty cổ phần đầu tư khoáng sản và thương mại Bình Thuận ngày 18-11. Đây là đã là vụ vỡ hồ chứa thứ 4 tại Bình Thuận song hình như hiểm họa của hoạt động khai thác titan vẫn không dừng lại. Người ta đã đặt nhiều câu hỏi về sự thông đồng giữa nhiều cán bộ trong bộ máy nhà nước và chủ đầu tư nên các vụ việc trên đều âm thầm  dẹp yên. Và mãi cho đến mấy ngày hôm nay, VTV mới vào cuộc…. 

                       Làm báo ở một tỉnh có những sự việc như trên thật khổ. Muốn phản ánh sự thật thì phải tiếp cận hồ sơ, tài liệu nhưng chả có đơn vị quản lý nhà nước nào thật tình muốn cung cấp. Họ cứ giấu giấu dím dím như “ mèo giấu cứt” nói toàn chuyện tốt đẹp và nữa kín nữa hở. Có vụ tìm ra được sự dối trá bên trong và có sai phạm thì viết cững chưa chắc đã được đăng vì “ yếu tố nhạy cảm” mà tôi thường được khuyên bảo. Còn chuyện chụp ảnh hiện trường các mỏ khi thác ti tan thì như lính trinh sát không bằng. Một lần tôi ra đồi cát trong một buổi chiều hoàng hôn tuyệt đẹp với quyết tâm chụp cho được những khung cảnh khai thác Ti Tan làm tan hoang môi trường. Tôi đi chụp vì bản năng nghề nghiệp chứ chả có ai giao nhiệm vụ vì cứ nghỉ làm báo ở xứ này mà không có bộ sưu tập ảnh về NẠN KHAI THÁC TI TAN để làm tư liệu riêng cho mình thì quá dở. Thế là tôi quyết liều mạng. Tôi mới leo lên lưng chừng con đồi cát dốc đứng cao vút thì đã bị mấy chàng bảo vệ chặn lại “ Anh đi đâu đó?”. Tôi bảo “ Tôi là nghệ sĩ nhiếp ảnh đi săn tìm cảnh hoàng hôn khi những đàn bò về chuồng và nghe nói khu vực này đẹp lắm đó các anh!” Bọn họ nhìn tôi quan sát từ trên xuống hình như thấy tướng tá “ đàng hoàng” nên gật đầu cho đi. Đây là lần đầu tiên tôi được chấp nhận đi đến khu vực mỏ ti tan chứ không bị đuổi như các lần trước đây. Đứng trên đỉnh đồi cát cao ở con đường ra bàu trắng tôi không tin vào mắt mình khi nhìn rõ cả một công trình đồ sộ khai thác tin tan  được dấu  kín mà những ai qua lại trên đường sẽ không bao giò nhìn thấy. Một con quái vật thực sự…

                      Ngày 18/11/2013, tôi được báo có một vụ vở hồ chưa bùn đỏ ở Tiến Thành. Tôi lao đi trong buổi trưa nắng gắt trên con đường nhựa đẹp đẻ của một khu du lịch mới mở sau này ở Phan Thiết – Bình Thuận. Đến đoạn đường  vào xã Thuận Quí, huyện Hàm Thuận Nam tôi đã bị chặn lại bởi một lớp bùn đỏ tràn qua đường từ cái hồ chứa bùn đỏ bị vỡ từ tối hôm qua. Tôi lấy máy ảnh ra chụp với sự quan sát, dò xét của những nhân viên trong công ty bị vở hồ chứa. Một anh hất hàm hỏi “ Anh chụp làm gì?”Tôi bảo “ Tôi là khách du lịch đi qua đây thấy màu đỏ hay hay nên chụp vài kiểu làm kỷ niệm đó mà..” Một cảnh tường hoang tàn thật sự khi tôi quyết định chụp cho hết tất cả cảnh vở bùn đỏ ở đây. Tôi chay đi xa và dừng  xe ở khoảng cảnh 3 km cách hồ chứa bắt đầu len lét leo lên cồn cát cao trong tư thế vừa bò vừa núp như lính trinh sát . Tôi hình dung thế vì chưa đi lính bao giờ kkk. Ở những nơi khai thác ti tan họ thường bố trí hàng chụt chốt bảo vệ để ngăn chặn người lạ đến xem nên chụp ảnh được những cảnh này là một nổ lực to lớn của mấy thằng cha có tính hiếu kì, trong đó có tôi. Chính vì vậy, có được một bộ sưu tập ảnh : KHAI THÁC TI TAN Ở MŨI NÉ – BÌNH THUẬN  tôi luôn tự hào. Còn chuyện VTV bây giờ mới đưa lên nạn khai thác ti tan trái phép ở Mũi Né thât ra qua muộn bởi đã TAN HOANG cả một vùng đất đẹp./.

( Trích bộ sưu tập ảnh khai thác TI TAN do Hữu Thành thực hiện )























































PHAN RANG, MÙA HẠ THÁNG 6

                        Mùa hè luôn đi theo khí trời nóng nực. Mà khí trời nóng nực thường kèm theo tâm lí con người không ổn định bức...