Thứ Hai, 25 tháng 7, 2016

TRIỂN LÃM ẢNH " MỘC" CỦA VŨ KIM SƠN

Nghệ sĩ Vũ Kim Sơn

                       Hôm nay, tôi muốn giới thiệu lại bài viết về nghệ sĩ nhiếp ảnh Vũ Kim Sơn. Anh từng là đồng nghiệp vừa là đại ca của tôi. Trong những bước đường “ lang thang”, tôi đã cùng anh thực hiện nhiều đề tài thú vị của đất trời phương nam. Tôi học ở anh nhiều điều về nhân cách sống, tính chuyên nghiệp và cùng sở thích vui đùa.Cách đây mấy năm, anh có một cuộc triển lãm ảnh mang tên“ Mộc” Và anh Vũ Đức Tân - một cây viết lý luận phê bình ảnh nghệ thuật giỏi của Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Việt Nam đã viết về cuộc triển lãm này. Tôi xin chia sẻ lại cùng bạn bè


Vũ Đức Tân.
"Mộc"

Nhận được cái thiệp của anh Sơn, mời xem triển lãm “Mộc”.
Định xách ca táp ra ga đi tàu cao tốc Bắc Nam,để dự triển lãm, chợt nhớ là Quốc Hội chưa thông qua chuyện làm tàu này, còn đợi thêm thông tin. Hoá ra, còn lâu mới đi được.
Kim Sơn chụp nhiều ảnh lắm. Trung bình cứ một năm 20-30 chuyến đi.Mỗi chuyến...không biết bao nhiêu ảnh.


Là dân khoa học kỹ thuật, chuyển sang làm phóng viên chiến trường, lăn lộn với rừng già, vắt và trăm thứ bà rằn nảy sinh trong chiến tranh, kể cả tình cảm loăng quăng trong cuộc sống, cuối cùng qua bom đạn vẫn trở về và trở thành phóng viên ảnh ngon.
Cặp Quang Minh, Kim Sơn, bạn đồng ngũ, tính nết như trái nhau, gần nhau là có sự tranh cãi, vậy mà suốt đời đi với nhau mới lạ chứ.Quang Minh kinh doanh, làm ảnh ở thành phố Hồ Chí Minh khá tốt. Còn Kim Sơn lại thuần chụp ảnh. Có một thời, ảnh lịch cứ như độc quyền của hai chàng hiệp sĩ.

 Nghe Kim Sơn hát karaoke mới thấy cái tận tình luyện giọng của nhà nhiếp ảnh này. Tâm hồn trải vào giọng hát, mắt lơ mơ, cả cái vóc đậm và mái đầu như cũng rung theo nhịp hát, chiếc mi-crô uyển chuyển rung theo giọng hát của người đang say đắm.
-“Âm nhạc, nó thay lòng mình nói tất cả, tụi nhạc sĩ tài thật”.
Yêu âm nhạc, giao tiếp qua âm nhạc, lại thủ thỉ, hiền lành khi bấm máy. Gương mặt đẹp và phiêu bồng.
Những gì trong khuôn hình của anh cũng cổ điển, chỉn chụ.
Một gương mặt bé gái mỉm mỉm trong chiếc khăn choàng có màu đen tương phản với nền trắng, bên tay ôm cuốn sách.
Một chiếc thuyền trôi trên mặt nước, người chèo thuyền đang nghiêng mình sải chèo đẩy chiếc thuyền đi, trong vẻ tĩnh lặng của mặt nước, trong không gian tạo ra với ánh sáng thuần khiết, lung linh.
Cháu bé dân tộc cõng em, ngồi trên bạc cửa, bên những chú gà túc túc kiếm ăn.
Một chiếc cầu mái bắc qua dòng kênh với tiền cảnh là cây cổ thụ ven đường, điểm xuyết một bóng nón lá trên đường.
Hình ảnh một cụ già bên một bưc tường đất, đằng sau chấn song thấp thoáng bóng đưa trẻ nhìn ra sân.
Một bóng nón là làm tiền cảnh, để rồi cái nhìn tập trung vào ngôi nhà cổ của Hội An với bức tường đen trắng ven sông đang chìm trong nước sông Hoài.





Khung cảnh thôn giã làm Kim Sơn chất chứa tâm tư. Anh sợ mất đi một quá khứ đang ẩn khuất trong sâu thẳm tâm hồn anh.Anh luôn muốn vội vàng một cách bình tĩnh, nắm bắt những khoảnh khắc đầy chất thơ và rung động.
Những lu nước, bóng người ven đê, bếp lửa…qua ống kính của anh có những mạch ngầm tình cảm sâu sắc.
Với một tay nghề vững chắc, một sự cẩn trọng tỉ mỉ trong nghề, Kim Sơn biết đi đến cái hoàn chỉnh của từng tác phẩm, và dâng hiến nó một cách thận trọng cho người xem.



         Anh có cái tỉ mỉ của người làm nghề, không dung túng cho sự mất trật tự, cẩu thả. Và không lạ gì, khi vào các quán ăn, có cảm giác anh luôn là người khó tính, để khi thưởng thức một món ăn nào đó, trong một khung cảnh nào đó, có thể đạt được đỉnh điểm của sự thoả mãn.
Nhưng lúc cần, chỉ cần vài phút, anh đã chuẩn bị đầy đủ hành trang nhiếp ảnh như một người lính.


           Không hiểu sao, cánh nhiếp ảnh, thường không thuận lợi mấy trong việc nhận được sự thông cảm của người thân.Sự đam mê nghề ảnh, kèm theo hệ luỵ của nó là tiền bạc, sức khoẻ, thời gian, sự thiếu thốn chăm sóc cho gia đình, những cuộc gặp gỡ bất khả kháng trên đường công tác và đôi khi một ý thích như chụp một tấm ảnh nuy, thường không phù hợp với cuộc sống có tổ chức của một gia đình
(Cũng không lạ gì, cả những bậc cao thủ như Võ An Ninh, khi tráng phim chụp ảnh con gái, cũng bị vợ chọc thủng đôi mắt của đối tượng trên phim.)
Với Kim Sơn cũng không ngoại lệ, và có lúc, anh đã chọn con đường tự do để…chụp ảnh.
Nhưng mỗi lần gặp Kim Sơn, có tưởng chừng như những dấu ấn đó không để lại bao nhiêu trong tâm hồn.






        Anh đã yêu nhiếp ảnh, một cách thận trọng, khiêm tốn, tận tuỵ, cũng chẳng coi mọi thứ danh vọng trên đời là gì. Với anh, hạnh phúc nhất là những giây phút bấm máy, được một tấm ảnh đẹp…cho minh.Việc gánh một chức vụ nào đấy với anh là sự nặng nề, tạo ra những phiền muôn, ngăn trở ý thích.
“Mộc” của anh là giữ lại phiên bản trung thực của cuộc sống.Đấy là quan niệm dứt khoát, không lạm dụng xảo thuật, chối từ mọi sự giúp đỡ có thể đe doạ đến tính trung thực của hình ảnh.
Viết vài dòng về Kim Sơn, để nói rằng tôi nhớ anh, giọng nói chân tình của anh, những cuộc chơi hết mình,cũng như phong cách làm việc của anh, và sự chân thành anh đã dành cho một nghệ thuật hấp dẫn và khó khăn.





Thứ Hai, 18 tháng 7, 2016

Campuchia – vang bóng một thời



Angkor Wat

Sử sách viết rằng Phù Nam  là vương quốc cổ, tồn tại từ thế kỷ 1 đến thế kỷ 7, thời thịnh trị có lãnh thổ rộng lớn ở phía nam bán đảo Đông Nam Á, bao gồm Campuchia, nam Việt Nam, nam Thái Lan ngày nay. Lúc này ở khu vực Bắc Campuchia và Nam Lào có một thuộc quốc là Chân Lạp  được hình thành từ thế kỷ 5 của tộc người Môn-Khmer. Vào thế kỷ 7, Chân Lạp thoát khỏi sự lệ thuộc vào Phù Nam rồi chiếm toàn bộ lãnh thổ Phù Nam.Triều đại cầm quyền của Chân Lạp có nguồn gốc từ nhân vật thần thoại Campu, lấy nàng Naga (con gái thần nước, biến từ rắn thành thiếu nữ). Tên gọi "Campuchia", xuất hiện vào khoảng thế kỷ 10, gắn với tên nhân vật này.


Cung điện Hoàng gia Campuchia

 Campuchia là vùng đất của những cái đẹp, các ngôi đền cổ kính thuộc quần thể Angkor, đền Bayon và sự sụp đổ của đế chế Khmer luôn mang dấu ấn của sự trang trọng, hùng vĩ và chiếm vị trí trung tâm trong các kỳ quan thế giới – có thể so sánh với Machu Picchu, Kim tự tháp Ai Cập hay Vạn lý trường thành. Kiến trúc của Campuchia phần lớn được biết đến nhờ vào những công trình được xây dựng từ thời thời Khmer cổ đại (khoảng cuối thế kỷ 12, đầu thế kỷ 13). Đạo Phật và tư duy huyền thoại có ảnh hưởng lớn đến nghệ thuật trang trí các công trình kiến trúc vĩ đại này.








Đỉnh đồi Phnom Bakheng ngắm cảnh mặt trời lặn
 Đặc trưng cơ bản của kiến trúc giai đoạn này là được xây dựng từ vật liệu gỗ, tre nứa hoặc rơm rạ và đá. Nhưng những gì còn lại ngày nay người ta có thể chiêm ngưỡng là các công trình bằng đá tảng như các bức tường thành, đường sá,... và các ngôi đền hoặc các con đường có những bao lơn tạc hình con rắn chín đầu, vươn cao 2-3 m, xòe rộng phủ bóng xuống mặt đường. Còn hình thức chung của các ngôi đền là có đỉnh chóp nhọn, bốn mặt đền được chạm trổ các bức phù điêu miêu tả cuộc sống con người ở thế giới bên kia, hoặc cuộc sống hiện tại của người dân Campuchia bấy giờ, hay cuộc chiến với nước láng giềng vũ nữ dân gian (Ápsara) với thân hành mềm mại, cân đối đang múa khá uyển chuyển, và sự tham gia của cả những con khỉ, con ngựa trong sử thi Ramanaya của Ấn Độ.




Bayon_Angkor



Trong lòng Tháp cổ






“Ta Prohm là tên gọi hiện đại của một ngôi đền tại Angkor, Campuchia, được xây theo phong cách Bayon phần lớn vào cuối thế kỷ 12 và đầu thế kỷ 13, ban đầu được gọi là Rajavihara. Tọa lạc cách Angkor Thom về phía đông và nằm ở cạnh phía nam của Đông Baray gần Tonle Bati, ngôi đền này đã được thiết lập bởi vua Khmer Jayavarman VII làm một tu viện và trường học Phật giáo Đại thừa.





Thứ Sáu, 15 tháng 7, 2016

Cù lao Phố

Một góc Cù Lao Phố




Tôi ấn tượng Cù Lao Phố khi đọc đến sử sách. Nhà văn Sơn Nam từng viết: “Vùng Cù lao Phố, nòng cốt của Biên Hòa. Đây là vị trí xứng danh ải địa đầu, với đường bộ lên Cao Miên và đường thủy ăn xuống Sài Gòn…”.Cù Lao Phố thật ra là một dải đất phù sa bồi được khai phá đã qua nhiều thế kỷ nằm giữa con sông Đồng Nai thuộc xã Hiệp Hòa, thuộc thành phố Biên Hòa với tổng diện tích là 6,94km2.

Bánh Tét - một đặc sản xứ Cù Lao

Qua Cù Lao bằng Phà

Sử sách có ghi vào năm 1679, Tổng binh Trần Thượng Xuyên dẫn theo một đoàn người xin cư trú tại Việt Nam và được Chúa Nguyễn chấp thuận cho vào đất Đông Phố (nay là Cù lao Phố) khẩn hoang. Từ đây, ông đã cùng người dân địa phương xây dựng nơi đây thành thương cảng lớn, các thương thuyền của người nước ngoài như Nhật Bản, Trung Hoa, Ấn Độ thường xuyên vào ra. Đường sá cũng được mở rộng, phố xá được xây dựng, chợ búa được thành lập ngày càng trở nên sầm uất, cảnh trên chợ, dưới thuyền, bán mua tấp nập diễn ra hàng ngày. Nhiều ngành nghề thủ công truyền thống có điều kiện phát triển như dệt chiếu, tơ lụa, đúc đồng, làm pháo, đồ gốm, đục đá... Và Cù lao Phố lúc này thực sự là thương cảng, trung tâm thương mại và giao dịch quốc tế của cả vùng Gia Định, tức Nam bộ ngày nay. Đến năm 1698, được chúa Nguyễn sai kinh lược phương Nam, Lễ Thành Hầu Nguyễn Hữu Cảnh đã chọn Cù lao Phố làm nơi đặt tổng hành dinh. Chính ông đã có sáng kiến khuyến khích dân chúng từ các dinh trấn Quảng Nam, Quảng Ngãi vào khai khẩn ruộng đất, lập vườn tược, tiếp tục hình thành các làng mạc trù phú trên vùng đất Đồng Nai.


Cảnh dẹp cù Lao

Từ Cù Lao Phố nhìn sang thành phố Biên Hòa
Đó là chuyện lịch sử. Còn khi tôi đến Cù Lao Phố chỉ thấy nơi này là một vùng yên bình ngay giữa thành phố biên hòa ồn ào, náo nhiệt của các khu công nghiệp. Thích nhất ở Cù Lao Phố là di tích lích sử. Đó là đình Bình Kính, nơi quàn tạm quan tài của Nguyễn Hữu Cảnh trước khi chuyển về chôn ở quê hương Quảng Bình; Đình thờ Trần Thượng Xuyên (tức Tân Lân thành phố Miếu), người có công khai phá ra vùng đất đặc biệt này. Ngoài ra, ở Cù lao Phố còn có hai ngôi chùa nổi tiếng: Chùa Đại Giác xưa nhất xứ Đồng Nai và chùa Ông (thờ Quan Công). Vào các dịp lễ, tết trong năm, bà con người Hoa từ Tp. Hồ Chí Minh và nhiều tỉnh thuộc Nam bộ về đây cúng bái...

Chùa Ông

Khu Đền thờ Nguyễn Hữu Cảnh

Chù Đại Giác
Tôi thích nhất là chiều chiều đến khu đền thờ Nguyễn Hữu Cảnh rồi đứng sát bờ sông chụp ảnh ngược về phía Cầu Gềnh, là một trong những nơi duy nhất còn lại ở VN, khi xe lửa chạy thì xe ô tô, mô tô nghỉ hoặc ngược lại. Ráng chiều hoàng hôn chiếu xuống con sông Đông Nai cộng với tiếng ầm ầm của đoàn tàu lửa, một hình ảnh trông thật…huyền ảo!


Cầu Gềnh

Cầu Gềnh khi xe lửa chạy qua

Cù Lao Phố nhìn từ Cầu Gềnh

Thứ Hai, 11 tháng 7, 2016

MÙA HÈ Ở TÂY NINH

Gần 10 năm cho một câu chuyện đã cũ. Vùng đất này nay đã thay đổi khá nhiều . Cái " đặc khu" kinh tế Cửu khẩu Mộc Bài nổi tiếng một thời nay đã bị xóa sổ...Rồi chuyện đất, chuyện người ở vùng đất lịch sử này cũng theo thời gian mà đổi thay. Chỉ có 1 điểu không thể thay đổi là Tây Ninh, một tỉnh có vị trí quan trọng có biên giới giáp với ông bạn Campuchia làng giềng vốn luôn có "cá tính " thiếu lòng chung thủy với hàng xóm. Hôm nay tôi nhớ có những ngày lang thang ở vùng biên giới này.






Cột mốc 2 nước VN- CPC

Giữa cái nắng tháng 7 còn oi nồng năm ấy, tôi và anh Lê Cương về vùng biên giới tỉnh Tây Ninh. Trước đây chỉ nghe nhiều vế cái nắng “khủng”  của Tây Ninh, nay đi mới biết. Tôi thì lạ, nhưng anh Lê Cương thì không, vì nơi này là vùng căn cứ củ của anh. Chúng tôi đi giữa những cánh rừng trơ trọi còn lại dọc theo biên giới Tây Ninh về cửa khẩu Chàng Riệc – một trong những cửa khẩu giáp với biên giới Campuachia. Khác với cửa khẩu Mộc Bài sầm uất, nơi đây lại là một vùng đất nghèo, dân cư thưa thớt. Nhiều doanh nghiệp mua hạt điều nguyên liệu gom hàng từ đại lý mua tận CPC. Thật bất ngờ khi biết được thông tin doanh nghiệp tàu thủy Vinashin lại có dự án hàng trăm hec ta tại đây để xây dựng trung tâm thương mại, nhưng thực tế chỉ là một bãi đất trống đầy cỏ mọc. Có lẻ Vinashin dạo ấy cũng đã hết tiền….

Gỗ ván sàn chở từ Campuachia  sang VN

Qua cửa khẩu Chàng Riệc

" miễn" nón bảo hiểm
Tây Ninh là một tỉnh ở Đông Nam Bộ. Phía Tây và Tây Bắc giáp với Vương quốc Campuchia; phía Đông giáp với tỉnh Bình Dương và Bình Phước; phía Nam giáp Thành phố Hồ Chí Minh. Công cuộc khẩn hoang và khai thác vùng đất Tây Ninh của người nông dân Việt Nam thuộc các thành phần dân tộc khác nhau đã diễn ra liên tục suốt 300 năm, trải qua nhiều giai đoạn lịch sử khác nhau trong điều kiện chính trị, xã hội khác nhau.Tây Ninh nổi tiếng với những phong cảnh thiên nhiên hùng vĩ. Núi Bà Đen cao 986m là nơi có nhiều truyền thuyết nổi tiếng, ở đây có một bảo tàng được xây dựng trong động Kim Quang và một ngôi chùa cùng tên rất nổi tiếng. Tây Ninh là thánh địa của đạo Cao Đài với Tòa Thánh Tây Ninh nguy nga, tráng lệ. Ngoài ra còn có đạo Phật, đạo Kitô và nhiều đạo khác. Tây Ninh là thủ đô kháng chiến, nơi đóng Trung ương Cục miền Nam. Tây Ninh còn là nơi có hồ thủy lợi nhân tạo từng lớn nhất khu vực Đông Nam Á, hồ Dầu Tiếng.

Cách đưa hàng sang Campuachia


Cảnh đẹp hồ Dầu Tiếng

Hạt điều mua nhiều ở cửa khẩu Chàng Riệc

Mía - một thế mạnh vùng biên giới Tây Ninh

Anh Lê Cương xem cánh tài xế Campuchia đánh bài
Đến Tây Ninh thì phải đến Mộc Bài, lời mời của nhiều người bản xứ buộc anh em chúng tôi vội vội vàng vàng đến với khu kinh tế Mộc Bài. Ý định của chính quyền muốn đây là Khu kinh tế cửa khẩu với cửa khẩu quốc tế Mộc Bài và hai cửa khẩu phụ Phước Chỉ và Long Thuận phục vụ cho các hoạt động giao lưu kinh tế, văn hóa và quan hệ chính trị, ngoại giao giữa Việt Nam, Campuchia và một số nước trong khối ASEAN; là trung tâm thương mại, du lịch và đầu mối giao thông trong nước và quốc tế;trung tâm kinh tế, văn hóa, khoa học kỹ thuật quan trọng của tỉnh Tây Ninh và vùng Đông Nam Bộ; và có vị trí quan trọng về an ninh, quốc phòng.


Du khách từ VN quá cảnh cửa khẩu Mộc Bài

Xe tuk tuk bên kia biên giới CPC

Trung tâm thương mại Mộc Bài


Trung tâm Hiệp Thành vắng khách



Rất nhiều mục tiêu cho dự án này, nhưng khi chúng tôi đến thật sự mà nói chỉ thấy khu thương mại trung tâm là có đông người, còn lại vắng tanh. Nhiều người dân chen lấn để lấy được 1 cái phiếu mua hàng miễn thuế để đem ra ngoài kiếm một chút chênh lệch về phụ giúp gia đình kiếm cơm. Thời đại bi giờ vẫn còn tái diễn cảnh này thê thảm thật. Tôi cũng chen vào cầm được tấm phiếu và vội mua một ít hàng đem về Saigon. Hỏi giá mới biết mình bị….Chỉ có bia heniken bình 5 lít có rẻ đôi chút. He he cuộc đời phải thế thôi!
Hàng miễn thuế ở trung tâm Mộc Bài

Cửa hàng ăn uống vắng tanh ở khu Hiệp Thành

Qua cửa khẩu Mộc Bài